काठमाडौं । सामाजिक तथा राजनीतिक विषयमा आफ्नो धारणा राख्दै कान्छीमाया तामाङले अब आउने दिनमा हर्क साम्पाङलाई प्रधानमन्त्रीका रूपमा अघि बढाउनुपर्ने बताएकी छन् ।
मिडियासँग कुरा गर्दै तामाङले हर्क साम्पाङले सबै धर्म र समुदायलाई सम्मान गर्ने धारणा राख्दै आएको उल्लेख गर्दै भनिन्, “यो देशमा हरेक धर्म, समुदाय र संस्कृतिलाई माया र सम्मान गर्ने नेतृत्व आवश्यक छ । त्यो क्षमता हर्क साम्पाङमा देखिन्छ ।” उनका अनुसार नेपालजस्तो बहुधार्मिक, बहुसांस्कृतिक र बहुजातीय देशमा सबै नागरिकलाई समान व्यवहार गर्ने नेतृत्व अहिलेको आवश्यकता हो । उनले राजनीतिक नेतृत्वले कुनै एक धर्म वा समुदायलाई मात्र प्राथमिकता दिनुभन्दा सबै नागरिकको भावना र अधिकारलाई सम्मान गर्नुपर्ने धारणा राखिन् ।
१. संविधानको धारा ४ — धर्मनिरपेक्ष राज्य
नेपालको संविधानले नेपाललाई धर्मनिरपेक्ष राज्यका रूपमा परिभाषित गरेको छ । त्यसैले राज्यले सबै धार्मिक आस्था र समुदायप्रति समान व्यवहार गर्ने संवैधानिक मूल्यलाई आत्मसात् गर्नुपर्छ ।
२. संविधानको धारा १८ — समानताको हक
संविधानले सबै नागरिक कानूनको दृष्टिमा समान हुने व्यवस्था गरेको छ। धर्म, जात, समुदायलगायतका आधारमा भेदभाव गर्न नहुने भएकाले सबै नागरिकप्रति समान सम्मान र व्यवहार लोकतान्त्रिक शासनको आधार हो ।
३. संविधानको धारा २६ — धर्मको स्वतन्त्रता
प्रत्येक व्यक्तिलाई आफ्नो धर्म मान्ने, अभ्यास गर्ने र संरक्षण गर्ने स्वतन्त्रता संविधानले सुनिश्चित गरेको छ । त्यसैले धार्मिक सहिष्णुता र पारस्परिक सम्मान राज्य सञ्चालनको महत्वपूर्ण मूल्य मानिन्छ ।
४. संविधानको धारा १७ — विचार तथा अभिव्यक्तिको स्वतन्त्रता
नागरिकलाई आफ्नो विचार तथा धारणा व्यक्त गर्ने संवैधानिक अधिकार छ । यसै आधारमा तामाङले पनि आफूलाई उपयुक्त लागेको राजनीतिक नेतृत्वबारे सार्वजनिक रूपमा धारणा राखेकी हुन् ।
५. संविधानको धारा ७४ — शासन प्रणाली
नेपालको शासन व्यवस्था संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रात्मक संसदीय शासन प्रणालीमा आधारित छ । प्रधानमन्त्री बन्ने विषय भने संवैधानिक प्रक्रिया र प्रतिनिधिसभामा कायम हुने राजनीतिक समर्थनअनुसार तय हुने व्यवस्था छ ।
तामाङले हर्क साम्पाङलाई भावी प्रधानमन्त्रीका रूपमा अघि बढाउनुपर्ने आफ्नो धारणा व्यक्त गरे पनि प्रधानमन्त्री चयन व्यक्तिगत समर्थन वा सार्वजनिक अभिव्यक्तिबाट मात्र हुने होइन । नेपालको संविधानअनुसार प्रतिनिधिसभामा प्राप्त समर्थन र संवैधानिक प्रक्रियाबाट मात्रै प्रधानमन्त्री नियुक्त हुने व्यवस्था छ । यसैबीच, तामाङको उक्त अभिव्यक्तिले हर्क साम्पाङको राजनीतिक भूमिकालाई लिएर नयाँ बहस सिर्जना गरेको छ । सबै धर्म, समुदाय र संस्कृतिलाई समान सम्मान गर्ने नेतृत्व आवश्यक रहेको उनको भनाइले सामाजिक समावेशिता र धार्मिक सहिष्णुताको विषयलाई पुनः चर्चामा ल्याएको छ ।
