चोभारको निकासमा समस्या, काठमाडौंमा प्रलय हुनसक्छ, विकल्प सोचौं : मदनकृष्ण श्रेष्ठ
२८ भदौ, काठमाडौं । वरिष्ठ कलाकार मदनकृष्ण श्रेष्ठले काठमाडौंको बाढी जोखिम न्यूनीकरणका लागि चोभारको पानी निकासको विकल्प खोज्न काठमाडौं महानगरपालिकालाई सुझाव दिएका छन् । चोभारको निकास साँघुरो भएकाले कुनै समस्या आए काठमाडौंमा ठूलो विपत्ति निम्तिन सक्ने भन्ने चिन्ता व्यक्त गर्दै उनले वैकल्पिक रूपमा सुरुङ निर्माण गरी पानी निकासको समाधान खोज्न आग्रह गरे ।
आइतबार काठमाडौं महानगर प्रहरी बलको ३४औँ वार्षिकोत्सवमा आफ्नो सम्बोधनका क्रममा श्रेष्ठले भने, “विभिन्न दिशाबाट आउने पानी चोभारतर्फको एउटै निकासबाट जान्छ, त्यसैले यसको क्षमता बढाउनुपर्छ ।” उनका अनुसार, “काठमाडौं उपत्यका जोखिममुक्त छैन, यहाँ जनघनत्व उच्च छ र धेरै ठाउँबाट पानी आएर चोभारतर्फ निकास हुन्छ । यदि चोभारको निकास पर्याप्त नभएमा ठूलो विपद् आउन सक्छ । यसकारण, महानगरपालिकालाई मेरो सुझाव छ कि चोभारको जोखिम कम गर्न वैकल्पिक पानी निकासका लागि सुरुङ निर्माणको सम्भावना अध्ययन गरौँ ।”
श्रेष्ठले चोभारमा मात्र निर्भर हुँदा भविष्यमा समस्या आउन सक्ने भन्दै सम्भावित जोखिम आउनुअघि नै वैकल्पिक उपाय खोज्नुपर्ने औँल्याए ।
उनले पछिल्ला बाढीपहिरोका घटनालाई जलवायु परिवर्तनसँग जोड्दै औद्योगिकीकरणको असर नेपालले भोगिरहेको बताए। सोलुखुम्बुको थामेमा आएको बाढीले बस्ती र होटल बगाएको घटना स्मरण गर्दै उनले हिमताल फुट्ने जोखिमप्रति सतर्क रहनुपर्नेमा जोड दिए । “थामेमा आएको बाढीले बस्ती नै बगायो, होटलहरू र मानिसहरूको घना बस्ती तहसनहस भएको दृश्य कल्पना गर्न पनि गाह्रो हुन्छ,” उनले भने, “अत्यधिक औद्योगिकीकरण र वातावरण विनाशको असर नेपालजस्ता देशले भोग्नुपरेको छ । हिमताल फुट्ने जोखिमप्रति हामी सजग रहनुपर्छ ।”
श्रेष्ठले भने कि भारत, चीन र अमेरिकाजस्ता देशमा बढेको औद्योगिक गतिविधिले विश्वव्यापी तापक्रम वृद्धिमा योगदान पुर्याएको छ र त्यसको प्रभाव नेपालमा पनि परिरहेको छ । जबकि विकास आवश्यक छ, यसले व्यवस्थित र वातावरणमैत्री हुनु जरुरी रहेको उनले बताए । सम्मेलनमा श्रेष्ठले कानुनी राज्यको आवश्यकतामा जोड दिँदै कानुनलाई सशक्त रूपमा पालन गर्ने क्रममा काठमाडौं महानगर प्रहरीले सही काम गरेको उल्लेख गरे । “कानुनी राज्य स्थापना गर्नुपर्छ र कानुनको पालना हुनु आवश्यक छ । महानगर प्रहरीले यसमा ठिक काम गरिरहेको छ, त्यसका लागि कुनै पछुताउनु पर्दैन,” उनले प्रहरीका मनोबललाई प्रोत्साहन दिए ।
